Prawie pół miliarda bezzwrotnej dotacji z KPO na sieci Energa-Operator

Ponad 260 MW potencjału przyłączeniowego dla odbiorców i nowych OZE w sieci oraz 250 km nowoczesnych linii, w większości wysokiego napięcia - takie m.in. efekty przyniosą inwestycje Energa-Operator - głównie na terenach wiejskich - zrealizowane dzięki środkom z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności. Spółka pozyskała na ten cel 470 mln zł bezzwrotnej dotacji. Dziś podpisała w tej sprawie umowę z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.  

Łączna wartość projektu „Rozwój inteligentnej infrastruktury elektroenergetycznej na terenie Energa – Operator S.A. w celu wzmocnienia bezpieczeństwa energetycznego i zwiększenia potencjału przyłączeniowego OZE” to blisko 630 mln zł. Realizowany jest on głównie na obszarach wiejskich, ale także w gminach miejskich, jeśli infrastruktura bezpośrednio zasila i oddziałuje na obszary wiejskie.

W uroczystości zawarcia umowy w siedzibie Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej udział wziął m.in. Krzysztof Bolesta, sekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska.

– Krajowy Plan Odbudowy umożliwia realizację przedsięwzięć o strategicznym znaczeniu. Dzięki tym środkom wspieramy projekty łączące modernizację sieci, rozwój inteligentnych technologii i zwiększenie efektywności energetycznej. To działania przynoszące wymierne korzyści odbiorcom i całemu systemowi elektroenergetycznemu – powiedziała Dorota Zawadzka-Stępniak, prezes zarządu NFOŚiGW.

– Inwestycje realizowane w ramach projektu znacząco wzmocnią sieć Energa‑Operator na obszarach wiejskich – podkreśla Marek Pszonka, wiceprezes Energa-Operator. –  Dziś, także dzięki wsparciu z KPO, obserwujemy prawdziwy przeskok technologiczny. Mam na myśli nie tylko zdalne opomiarowanie, ale także rozwiązania umożliwiające monitorowanie i zdalne sterowanie pracą sieci z wykorzystaniem naszego nowoczesnego systemu dyspozytorskiego. Klienci zyskują nie tylko większą niezawodność dostaw energii, lecz także nowe możliwości zarządzania jej zużyciem i wytwarzaniem.

-  Projekt realizowany jest na terenie działania całego Energa-Operator, we wszystkich sześciu oddziałach spółki - dodaje dyrektor Pionu Finansów i Regulacji w Energa-Operator Karolina Błaszak-Lasota. - A dzięki bezzwrotnym dotacjom, takim jak ta, i innym środkom pozyskiwanym z zewnątrz, możemy finansować coraz więcej inwestycji ze źródeł pozataryfowych, z korzyścią dla klienta. 

Projekt obejmuje kilkadziesiąt zadań inwestycyjnych na zaawansowanym etapie realizacji, w tym budowę i przebudowę blisko 250 km linii energetycznych, głównie wysokiego napięcia. W zakres inwestycji wchodzi również m.in. wymiana 41 transformatorów wysokiego napięcia dla 24 głównych punktów zasilania, na jednostki o większej mocy. W ramach zadań wybudowany zostanie także nowy główny punkt zasilania, zaś dziewięć będzie przebudowanych.

-  To największy do tej pory, zarówno pod względem wysokości dofinansowania - blisko pół miliarda - jak i zakresu zadań, pojedynczy projekt realizowany przez Energa-Operator – podkreśla Paweł Rusiński, kierownik Biura Funduszy UE.  

Tak rozległa modernizacja sieci wysokiego napięcia, która jest kluczowa dla zasilania odbiorców, pozwoli nie tylko na znaczną poprawę niezawodności dostaw energii elektrycznej, ale również ograniczenie strat przesyłowych. Z kolei dzięki zwiększeniu efektywności energetycznej oraz możliwości przyłączania niskoemisyjnych źródeł energii, ograniczona zostanie emisja gazów cieplarnianych.

Przełomowa zmiana technologiczna

W ramach projektu wdrożone zostaną również funkcjonalności inteligentnej sieci dystrybucyjnej Smart Grid pozwalające m.in. na monitorowanie i wizualizację obciążeń w czasie rzeczywistym, dynamiczną zdalną zmianę konfiguracji sieci, a także planowanie jej rozwoju z uwzględnieniem elastyczności rozproszonych zasobów energetycznych. Dla lepszej bieżącej współpracy sieci z OZE istotna będzie też wprowadzona funkcja kontroli przepływu mocy czynnej i biernej.  

Ważnym elementem projektu jest wyposażenie ponad 17 tysięcy stacji średniego napięcia w zestawy koncentratorowo-bilansujące. Umożliwi to skomunikowanie liczników zdalnego odczytu (LZO) na terenach wiejskich z centralną bazą pomiarową Energa-Operator, m.in. poprzez odbiór danych za pomocą linii niskiego napięcia. Realizacja tego zadania będzie miała znaczny wpływ na plany Energa-Operator, które zakładają objęcie zdalnym pomiarem wszystkich klientów najpóźniej do końca obecnego roku.

Liczniki zdalne oferują nie tylko możliwość bieżącego przesyłania odczytów zużycia, ale zapewniają szerszy wgląd w sieć niskiego napięcia, która jest ostatnim odcinkiem drogi jaką energia trafia do odbiorców. LZO pozwalają m.in. na monitorowanie jej parametrów oraz łatwiejszą lokalizację i usuwanie awarii.

Blisko 10 miliardów z KPO na sieć Energa-Operator

Przyznane dofinansowanie pochodzi z części dotacyjnej Krajowego Planu Odbudowy. Dotychczas Energa-Operator pozyskała z KPO już ponad 9,4 mld złotych w ramach nisko oprocentowanej pożyczki na największy w swojej historii program inwestycyjny, którego łączne nakłady wyniosą przeszło 40 miliardów złotych do 2035 roku.