Powstaje Polish SatCom Alliance. Polskie spółki łączą siły na rzecz suwerennej łączności satelitarnej

EXATEL S.A., Energa-Operator S.A., Creotech Instruments S.A. oraz Phoenix Systems S.A. podpisały memorandum o współpracy na rzecz rozwoju polskich usług telekomunikacji satelitarnej. W ramach inicjatywy pod nazwą Polish SatCom Alliance partnerzy przygotowują koncepcję europejskiego systemu satelitarnego dostępu do Internetu, przeznaczonego w pierwszej kolejności dla użytkowników w Polsce. Celem jest stworzenie podstaw do świadczenia usług przy możliwie szerokim wykorzystaniu krajowych technologii i zdolności produkcyjnych.

Partnerzy łączą kompetencje w świadczeniu usług telekomunikacyjnych, projektowaniu i produkcji satelitów, tworzeniu oprogramowania oraz zapewnianiu cyberbezpieczeństwa z praktyczną znajomością potrzeb sektora energetycznego i wymagań związanych z eksploatacją infrastruktury krytycznej. Planowany system ma zapewniać bezpieczną i odporną transmisję danych z rozproszonych urządzeń, instalacji i obiektów, szczególnie tam, gdzie infrastruktura naziemna jest niedostępna, niewystarczająca lub potrzebny jest niezależny kanał uzupełniający.

Celem Polish SatCom Alliance jest zwiększenie krajowej kontroli nad technologią, danymi oraz ciągłością świadczenia usług. Inicjatywa ma połączyć potrzeby strategicznych użytkowników z kompetencjami polskich przedsiębiorstw oraz stworzyć podstawy do trwałej obecności Polski w europejskim ekosystemie łączności satelitarnej.

Łączność dla energetyki i infrastruktury krytycznej

Na pierwszym etapie prace skoncentrują się na satelitarnych usługach IoT, służących do przesyłania pakietów danych z dużej liczby rozproszonych urządzeń. Przewidywane zastosowania obejmują:

• monitorowanie sieci energetycznych, stacji, instalacji i urządzeń;
• utrzymanie podstawowej wymiany danych w przypadku awarii, przeciążenia lub uszkodzenia sieci naziemnych;
• wspieranie ochrony infrastruktury krytycznej i ciągłości działania kluczowych usług;
• łączność na potrzeby administracji publicznej, bezpieczeństwa państwa i zarządzania kryzysowego;
• zastosowania przemysłowe, transportowe, logistyczne i środowiskowe.

Założenia techniczne przewidują wykorzystanie standardów dla sieci nienaziemnych do komunikacji między urządzeniami IoT a satelitami na niskiej orbicie okołoziemskiej. Architektura ma również umożliwiać rozwój kolejnych usług łączności, odpowiadających na potrzeby użytkowników, w tym podmiotów świadczących usługi o strategicznym znaczeniu dla bezpieczeństwa kraju.

„Chcemy, aby Polska rozwijała własne zdolności w obszarze łączności satelitarnej: od projektowania i produkcji satelitów po świadczenie bezpiecznych usług przez polskiego operatora. Zaczynamy od konkretnych potrzeb sektora energetycznego i infrastruktury krytycznej. Łącząc krajowe kompetencje ze współpracą europejską, chcemy zwiększyć kontrolę nad technologią, danymi i ciągłością usług, a jednocześnie stworzyć trwałe możliwości rozwoju dla polskiego przemysłu” – podkreślają przedstawiciele sygnatariuszy memorandum.

Polskie kompetencje, europejska współpraca

Inicjatywa opiera się na wcześniejszych deklaracjach współpracy polskich przedsiębiorstw oraz rozmowach z przedstawicielami europejskiego przemysłu kosmicznego i telekomunikacyjnego.

W ramach studium konsolidacyjnego, realizowanego obecnie z udziałem reprezentantów europejskiego sektora telekomunikacyjnego, partnerzy analizują potrzeby użytkowników oraz dopracowują konfigurację konstelacji, segment kosmiczny i naziemny, terminale, oprogramowanie oraz rozwiązania w zakresie cyberbezpieczeństwa docelowego systemu. Prace obejmują także model świadczenia usług, uwarunkowania regulacyjne i częstotliwościowe oraz możliwości integracji lub zapewnienia interoperacyjności z infrastrukturą partnerów zagranicznych i systemem IRIS².

Zaplecze przemysłowe i infrastrukturalne partnerów

• EXATEL zarządza jedną z największych sieci światłowodowych w Polsce, liczącą około 23 tys. kilometrów i współpracuje z ponad 400 operatorami w kraju i za granicą. Dysponuje własnym teleportem satelitarnym oraz zapleczem do całodobowego nadzoru sieci i cyberbezpieczeństwa. Do inicjatywy wnosi doświadczenie w zapewnianiu łączności dla administracji publicznej, sektora finansowego i energetyki. Rola spółki w inicjatywie obejmuje prowadzenie obszaru usługowego, pełnienie funkcji operatora konstelacji i usług odpowiedzialnego w szczególności za zarządzanie konstelacją oraz integrację systemu z infrastrukturą telekomunikacyjną, wymagania operatorskie, cyberbezpieczeństwo, obsługę klientów i organizację operacji usługowych.
• Energa-Operator jest jednym z największych operatorów systemu dystrybucji energii elektrycznej w Polsce. Jej sieć liczy ponad 200 tys. kilometrów, obejmuje około jednej czwartej powierzchni kraju i zasila przeszło 3,4 mln klientów. Spółka należy do liderów cyfryzacji energetyki: już blisko 99% jej odbiorców korzysta z liczników zdalnego odczytu. Do przedsięwzięcia wnosi skalę, doświadczenie w eksploatacji infrastruktury krytycznej oraz praktyczną znajomość wymagań komunikacji z milionami rozproszonych urządzeń. W inicjatywie pełni rolę kluczowego użytkownika, definiującego i weryfikującego zastosowania systemu w energetyce.
• Creotech Instruments jest głównym wykonawcą strategicznych polskich systemów satelitarnych dla odbiorców wojskowych i cywilnych. Realizuje program Mikroglob, obejmujący cztery satelity dla Sił Zbrojnych RP, oraz konstelację satelitarną CAMILA na potrzeby polskiej administracji publicznej, budowaną w ramach kontraktu z Europejską Agencją Kosmiczną. Opracowane i wyprodukowane przez firmę platformy HyperSat są również wykorzystywane przez satelity konstelacji PIAST. Do Polish SatCom Alliance Creotech wnosi własną technologię platform satelitarnych oraz doświadczenie w projektowaniu, integracji i produkcji kompletnych systemów kosmicznych. Rola Creotech Instruments obejmuje funkcję głównego wykonawcy misji i producenta satelitów, z planowanym wykorzystaniem fabryki zdolnej wytwarzać ponad 40 satelitów rocznie.
• Phoenix Systems jest twórcą Phoenix-RTOS, rozwijanego w Polsce systemu operacyjnego dla urządzeń Internetu Rzeczy. Technologia spółki działa w ponad 1,7 mln urządzeń wdrożonych w infrastrukturze krytycznej Unii Europejskiej, w szczególności w energetyce i gazownictwie. Do inicjatywy Phoenix Systems wnosi własną technologię systemową oraz doświadczenie w masowych wdrożeniach oprogramowania dla urządzeń IoT. Rola spółki w inicjatywie obejmuje kluczowe elementy oprogramowania satelitów oraz rozwiązania komunikacji IoT.

Inicjatywa zakłada również możliwość współpracy z operatorami infrastruktury satelitarnej, w szczególności w kontekście rozwoju europejskiego systemu IRIS².

„Siła tej inicjatywy wynika z połączenia infrastruktury o zasięgu ogólnokrajowym, technologii sprawdzonych na orbicie oraz oprogramowania wdrożonego w ponad milionie urządzeń. Takie zaplecze pozwala nam od początku projektować system z uwzględnieniem wymogów produkcji i eksploatacji, a także rzeczywistych potrzeb użytkowników".

Zaproszenie do współpracy dla polskiego przemysłu

Polish SatCom Alliance ma na celu zwiększenie udziału polskiego przemysłu, wykorzystanie krajowych technologii oraz rozwój kompetencji i krajowego łańcucha dostaw. Sygnatariusze zapraszają do udziału w studium kolejne polskie i europejskie podmioty, których rozwiązania, doświadczenie i potrzeby mogą wesprzeć przygotowanie przedsięwzięcia.

Zaproszenie kierowane jest w szczególności do dostawców ładunków telekomunikacyjnych, anten i systemów radiowych, rozwiązań segmentu naziemnego, cyberbezpieczeństwa, oprogramowania, technologii kwantowych i integracji systemowej, a także przyszłych użytkowników usług.

Trwałe zdolności w Polsce

Wspólnym celem Polish SatCom Alliance jest rozwój krajowych kompetencji obejmujących cały łańcuch wartości: od identyfikacji potrzeb użytkowników i świadczenia usług, przez bezpieczne oprogramowanie i infrastrukturę naziemną, po projektowanie, produkcję i eksploatację satelitów. Taki model ma wzmacniać odporność państwa i suwerenność technologiczną Polski, a jednocześnie rozwijać współpracę z europejskimi partnerami.

O Polish SatCom Alliance

Polish SatCom Alliance to inicjatywa współpracy EXATEL S.A., Energa-Operator S.A., Creotech Instruments S.A. i Phoenix Systems S.A. Jej celem jest przygotowanie i rozwój polskiego przedsięwzięcia w obszarze usług łączności satelitarnej. Pierwszym obszarem prac jest system satelitarnej łączności IoT, przeznaczony w pierwszej kolejności dla użytkowników w Polsce.

EXATEL S.A. zarządza jedną z największych sieci światłowodowych w Polsce, liczącą około 23 tys. kilometrów i współpracuje z ponad 400 operatorami w kraju i za granicą. Dysponuje własnym teleportem satelitarnym oraz zapleczem do całodobowego nadzoru sieci i cyberbezpieczeństwa. Do inicjatywy wnosi doświadczenie w zapewnianiu łączności dla administracji publicznej, sektora finansowego i energetyki. Rola spółki w inicjatywie obejmuje prowadzenie obszaru usługowego, pełnienie funkcji operatora konstelacji i usług odpowiedzialnego w szczególności za zarządzanie konstelacją oraz integrację systemu
z infrastrukturą telekomunikacyjną, wymagania operatorskie, cyberbezpieczeństwo, obsługę klientów i organizację operacji usługowych.

O Creotech Instruments:

Creotech Instruments S.A. to polski integrator misji kosmicznych i jednocześnie największy polski producent satelitów, systemów i podzespołów satelitarnych. Spółka posiada własne zakłady produkcyjne ulokowane na terenie kraju oraz zaplecze integracji małych satelitów. Firma jest jednym z największych polskich kontrahentów Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA).

Creotech Instruments realizuje strategiczny projekt na zlecenie Skarbu Państwa – Agencji Uzbrojenia – pod nazwą Mikroglob. Jest to wieloetapowy program budowy satelitarnego systemu obserwacji Ziemi o wartości 452 mln zł netto, którego zakończenie planowane jest na 2027 rok. W 2025 roku Creotech Instruments rozpoczął także realizację strategicznego projektu CAMILA we współpracy z Europejską Agencją Kosmiczną, którego celem jest budowa narodowej konstelacji co najmniej trzech satelitów obserwacyjnych, rozwój infrastruktury naziemnej, wyniesienie satelitów na orbitę oraz kompleksowe zarządzanie misją kosmiczną. W 2022 r. Creotech Instruments dołączył do grona spółek notowanych na Głównym Rynku GPW w Warszawie. Więcej informacji: https://creotech.pl/pl

O Phoenix Systems S.A.

Phoenix Systems S.A. (część grupy kapitałowej Atende S.A.) to polski deep-tech rozwijający Phoenix-RTOS – autorski, skalowalny, otwarty system operacyjny czasu rzeczywistego o architekturze mikrojądra przeznaczony dla urządzeń Internatu Rzeczy (IoT). Spółka prowadzi działalność w sektorach Smart Grid, Defence i Space. W segmencie Smart Grid, Phoenix Systems wdraża swoje rozwiązania technologiczne w ponad 1,7 mln produktów, które zasilają inteligentne urządzenia, zapewniając suwerenny, bezpieczny i niezawodny przepływ danych w europejskiej infrastrukturze krytycznej. W sektorach Defence i Space – opracowywane przez Spółkę rozwiązania dla sektora obronnego, w tym autopilot do dronów (UAV), są przygotowywane do komercjalizacji i seryjnych wdrożeń, natomiast w obszarze kosmicznym Spółka opracowuje technologie definiowanego programowo satelity Phoenix-SAT1 z planowanym wyniesieniem na orbitę w 2027 roku. Wszystkie urządzenia mają korzystać z autorskiego, suwerennego systemu operacyjnego Phoenix-RTOS. Spółka prowadzi przygotowania do debiutu na rynku NewConnect, planowanego w 2026 roku.