Komunikat w sprawie „kamieni milowych” dla umów o przyłączenie do sieci zawartych przed 30 kwietnia 2026 r.

W nawiązaniu do komunikatu Energa-Operator S.A. z dnia 24 września 2026 r. w przedmiocie zmian w ustawie Prawo energetyczne, poniżej przekazujemy informacje dotyczące realizacji tzw. „kamienia milowego” przez podmioty, które przed 30 kwietnia 2026 r. zawarły umowy o przyłączenie do sieci, w związku z wejściem w życie w dniu 16 października 2026 r. art. 13 i art. 14 ustawy zmieniającej.

Niniejszy komunikat stanowi uzupełnienie komunikatu z dnia 24 września 2026 r. 

Ustawa z dnia 13 marca 2026 r. o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw, zwana dalej „ustawą zmieniającą”, weszła w życie 30 kwietnia 2026 r., z wyjątkiem m.in. art. 13 i art. 14, które zgodnie z art. 38 pkt 2 ustawy zmieniającej wchodzą w życie po upływie sześciu miesięcy od dnia ogłoszenia, tj. 16 października 2026 r. Przepisy te odnoszą się do realizacji kamienia milowego, przez podmiot ubiegający się o przyłączenie, który zawarł przed 30 kwietnia 2026 r.  umowę o przyłączenie dotyczącą instalacji lub sieci przyłączanej do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym wyższym niż 1 kV.

Zwracamy uwagę, że terminy realizacji kamieni milowych określone w art. 13 i art. 14 ustawy zmieniającej liczone są, zgodnie z brzmieniem tych przepisów, od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej, tj. od 30 kwietnia 2026 r., a nie od daty wejścia w życie odpowiednio art. 13 i art. 14 ustawy zmieniającej. Wyjątek stanowi tu termin wskazany w art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej, który z przyczyn opisanych w dalszej części komunikatu, liczony jest od 16 października 2026 r.  Niedochowanie tych terminów skutkuje wygaśnięciem umowy o przyłączenie do sieci z mocy prawa.

Prosimy o szczegółowe zapoznanie się z niniejszymi informacjami i terminowe wykonanie obowiązków.

Rozdział I – Umowy objęte obowiązkiem realizacji kamienia milowego 

1. Umowy zawarte od 30 kwietnia 2022 r. do 29 kwietnia 2026 r. – art. 13 ustawy zmieniającej

Art. 13 ustawy zmieniającej obejmuje umowy o przyłączenie do sieci zawarte nie wcześniej niż 48 miesięcy przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, tj. zawarte w okresie od 30 kwietnia 2022 r. do 29 kwietnia 2026 r., dotyczące instalacji lub sieci przyłączanej do sieci o napięciu znamionowym wyższym niż 1kV.

Do umów tych stosuje się przepisy art. 7 ust. 2^b-2^j ustawy Prawo energetyczne, a więc oba tryby wydłużenia terminu realizacji kamienia milowego opisane w Rozdziale IV.

2. Umowy zawarte przed 30 kwietnia 2022 r. – art. 14 ustawy zmieniającej 

Art. 14 ustawy zmieniającej obejmuje umowy o przyłączenie do sieci zawarte wcześniej niż 48 miesięcy przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, tj. zawarte przed 30 kwietnia 2022 r., dotyczące instalacji lub sieci przyłączanej do sieci o napięciu znamionowym wyższym niż 1 kV.
Realizacja kamienia milowego na podstawie art. 14 ustawy zmieniającej nie ma zastosowania  do umów o przyłączenie:

• instalacji lub obiektów niezbędnych do zasilania kolejowej sieci trakcyjnej lub służących do kierowania i sterowania ruchem kolejowym,
• dotyczących innych instalacji, na podstawie których przed 30 kwietnia 2026 r. doszło do przyłączenia co najmniej części instalacji objętej daną umową.

Do umów objętych art. 14 ustawy zmieniającej stosuje się przepisy art. 7 ust 2^h-2^j ustawy Prawo energetyczne. Oznacza to, że podmiotom przysługuje jedynie wnioskowy tryb wydłużenia terminu, obejmujący konieczność złożenia dodatkowego zabezpieczenia. Tryb wydłużenia terminu oparty na okolicznościach niezależnych od podmiotu (art. 7 ust 2^b-2^g ustawy Prawo energetyczne) nie ma zastosowania do tych umów.

3. Na czym polega realizacja kamienia milowego 

Realizacja kamienia milowego polega na zawiadomieniu Energa-Operator S.A. o uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, w następującym zakresie:

a) instalacji objętej tą umową lub w przypadku przyłączenia sieci – instalacji planowanej do przyłączenia za pośrednictwem tej sieci, przy czym, w przypadku gdy instalacja ta zawiera:
– moduł fotowoltaiczny i przekształtniki – o uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę tych elementów w zakresie niezbędnym do budowy instalacji o mocy co najmniej 80 % mocy zainstalowanej elektrycznej objętej umową,
– magazyn energii elektrycznej wykorzystujący bateryjne zasobniki energii oraz współpracujące z tymi magazynami przekształtniki – o uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę tych elementów w zakresie niezbędnym do budowy instalacji o mocy co najmniej 80 % mocy zainstalowanej elektrycznej i 80 % pojemności instalacji objętych umową,

b) urządzeń odbiorczych w zakresie niezbędnym do realizacji co najmniej 50 % mocy zainstalowanej elektrycznej objętej umową, przy czym w przypadku urządzeń odbiorczych instalowanych w budynku – o uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę tego budynku,

c) turbiny wiatrowej w zakresie niezbędnym do realizacji co najmniej 80 % mocy zainstalowanej elektrycznej instalacji objętej umową lub w przypadku przyłączenia sieci – mocy zainstalowanej elektrycznej instalacji planowanej do przyłączenia za pośrednictwem tej sieci,

d) instalacji odnawialnego źródła energii służącej do wytwarzania energii elektrycznej z biogazu w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii albo energii elektrycznej z biogazu rolniczego w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii, w zakresie niezbędnym do realizacji co najmniej 80 % mocy zainstalowanej elektrycznej instalacji objętej umową lub w przypadku przyłączenia sieci – mocy zainstalowanej elektrycznej instalacji planowanej do przyłączenia za pośrednictwem tej sieci,

e) instalacji lub sieci objętych umową w zakresie, w jakim dotyczy posadowienia transformatorów i rozdzielni elektroenergetycznych,

f) instalacji lub obiektów niezbędnych dla zasilania kolejowej sieci trakcyjnej lub służących do kierowania i sterowania ruchem kolejowym – o uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę tych instalacji lub obiektów (wyłącznie umowy objęte art. 13 ustawy zmieniającej).

Zawiadomienie powinno zawierać:

• numer umowy o przyłączenie do sieci, której dotyczy,
• kopię ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę wraz z potwierdzeniem jej ostateczności,
• dokumenty pozwalające na weryfikację, że decyzja obejmuje wymagany zakres mocy (i pojemności) - w przypadku, gdy z treści decyzji o pozwoleniu na budowę nie wynika jednoznacznie, że decyzja obejmuje wymagany ustawowo zakres instalacji.

W przypadku, gdy uzyskanie pozwolenia na budowę nie jest wymagane na podstawie przepisów prawa budowlanego, obowiązek zawiadomienia nie powstaje. Zasadnym jest wówczas złożenie Energa-Operator S.A. oświadczenia o takiej okoliczności wraz z uzasadnieniem, w celu uniknięcia wątpliwości co do dalszego obowiązywania umowy.

Rozdział II – Terminy realizacji kamienia milowego

Mając na uwadze, że terminy wynikające z art. 13 i art. 14 ustawy zmieniającej liczone są od 30 kwietnia 2026 r. (z wyjątkiem opisanym w Rozdziale III), terminy realizacji kamienia milowego upływają w następujących datach:

Szczególnej uwagi wymagają umowy objęte art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy zmieniającej. Termin realizacji kamienia milowego upływa 30 października 2026 r., tj. 14 dni po wejściu w życie art. 14 ustawy zmieniającej.

Do tego dnia podmiot przyłączany powinien:

• zawiadomić Energa-Operator S.A. o uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę w wymaganym zakresie, lub
• złożyć kompletny wniosek o przedłużenie terminu realizacji kamienia milowego wraz z potwierdzeniem złożenia dodatkowego zabezpieczenia (szczegółowo opisane w Rozdziale IV niniejszego komunikatu).

Rozdział III – Termin realizacji kamienia milowego dla umów objętych art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej

Art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej przewiduje 3 miesięczny termin na zawiadomienie o uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę liczony od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej. Zastosowanie art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej zgodnie z jego literalnym brzmieniem oznaczałoby, że termin ten upłynął w dniu 30 lipca 2026 r., a więc dwa i pół miesiąca przed dniem, w którym sam art. 14 ustawy zmieniającej wchodzi w życie. Wg takiej interpretacji w dniu wejścia w życie przepisu nakładającego obowiązek przekroczony byłby termin na jego wykonanie.

Mając na uwadze poniższe argumenty, Energa-Operator S.A. przyjmuje, że termin 3 miesięczny, o którym mowa w art. 14 ust 1 pkt 2 ustawy zmieniającej, odliczany jest wyjątkowo od dnia wejścia w życie art. 14 ustawy zmieniającej, tj. od 16 października 2026 r., a więc upływa 16 stycznia 2027 r.

Uzasadnienie przyjętego stanowiska:

• zasada niedziałania prawa wstecz - art. 14 ust. 1 pkt 2 wiąże wygaśnięcie umowy z niewykonaniem obowiązku przed wejściem w życie art. 14, a więc przed powstaniem tego obowiązku. Podmiot przyłączany nie mógł uchybić obowiązkowi, który w tym czasie nie istniał. Odliczanie tego terminu od 30 kwietnia 2026 r. oznaczałoby, że obowiązek powstaje w chwili, kiedy jest już naruszony.
• Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść przedsiębiorcy, wyrażona m.in. w art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców. Choć przepis ten odnosi się wprost do postępowań przed organami administracji publicznej, wyraża on ogólną regułę, zgodnie z którą niedające się usunąć wątpliwości co do treści normy nakładającej obowiązek nie powinny być rozstrzygane na niekorzyść jej adresata.
• Uprawnienie do wydłużenia terminu wskazane w art. 14 ust. 3 ustawy zmieniającej - przepis ten przyznaje prawo do złożenia wniosku o przedłużenie terminu realizacji kamienia milowego, przy czym wniosek składa się przed upływem tego terminu. Art. 14 ust. 3 wchodzi w życie również 16 października 2026 r. Przy odliczaniu terminu od 30 kwietnia 2026 r. uprawnienie to byłoby wyłącznie pozorne, ponieważ termin, przed upływem którego należało złożyć wniosek, upłynąłby zanim to uprawnienie powstało.
• Wyjątkowy charakter przyjętego rozwiązania - wyjątek dotyczy wyłącznie art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej, gdyż tylko w tym przypadku termin na wykonanie obowiązku upływałby przed wejściem w życie przepisu nakładającego ten obowiązek. Terminy określone w art. 13 oraz w art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy zmieniającej upływają po 16 października 2026 r. i pozostawiają realny czas na przygotowanie się, a następnie wykonanie obowiązków z nich wynikających.  

Mając na uwadze powyższe, Energa-Operator S.A. przyjmuje, że umowy objęte art. 14 ust. 1 pkt 2 nie wygasły z upływem 30 lipca 2026 r., ani z dniem 16 października 2026 r.

Podmiot przyłączany może, nie później niż do 16 stycznia 2027 r. zawiadomić Energa-Operator S.A. o uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę w wymaganym zakresie lub złożyć kompletny wniosek o przedłużenie terminu realizacji kamienia milowego wraz z potwierdzeniem złożenia dodatkowego zabezpieczenia. Do zawiadomienia o uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę Podmiot przyłączany dołącza dokumenty potwierdzające spełnienie kamienia milowego.

W przypadku braku złożenia zawiadomienia (wraz z dokumentami potwierdzającymi spełnienie kamienia milowego) lub kompletnego wniosku o przedłużenie terminu realizacji kamienia milowego w powyżej wskazanym terminie, umowa o przyłączenie do sieci wygasa z mocy prawa.

Rozdział IV – Przedłużenie terminu realizacji kamienia milowego

1. Umowy objęte art. 13 ustawy zmieniającej

Do umów objętych art. 13 ustawy zmieniającej stosuje się przepisy art. 7 ust. 2^b–2^j ustawy Prawo energetyczne. Podmiotom tym przysługują zatem dwa tryby wydłużenia terminu realizacji kamienia milowego: na wniosek podmiotu oraz możliwość powołania się na wystąpienie okoliczności niezależnych od podmiotu.

1.1. Wydłużenie na wniosek

Wniosek należy złożyć przed upływem terminu realizacji kamienia milowego. Termin zostaje wydłużony o okres wskazany we wniosku, nie dłuższy niż 24 miesiące. Wniosek musi być kompletny, tj. zawierać określenie okresu, o jaki wydłuża się termin oraz potwierdzenie złożenia dodatkowego zabezpieczenia. Wniosek może zostać złożony jednokrotnie.

1.2. Powołanie się na wystąpienie okoliczności niezależnych od podmiotu

Umowa o przyłączenie do sieci nie wygasa z mocy prawa w przypadku, gdy podmiot nie zrealizował kamienia milowego z powodu wystąpienia okoliczności niezależnych od podmiotu. Okolicznościami niezależnymi od podmiotu są wyłącznie zdarzenia wskazane w art. 7 ust 2^b ustawy Prawo energetyczne, tj.

• wystąpienie obejmujących obszar planowanej inwestycji:
  a) klęski żywiołowej, w tym powodzi, pożarów, trzęsienia ziemi, huraganu, ekstremalnych warunków atmosferycznych, lub
  b) działania wojennego, aktu terrorystycznego, zamieszek społecznych lub innego zdarzenia o charakterze politycznym lub społecznym, zakłócającego funkcjonowanie infrastruktury energetycznej lub organów administracji publicznej, lub
• wprowadzenie ograniczeń eksportowych lub importowych, embarg, lub
• ustanowienie na obszarze lub części obszaru planowanej inwestycji strefy ochronnej terenu zamkniętego ustalanej przez Ministra Obrony Narodowej, o której mowa w ustawie z dnia 25 lipca 2025 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie potrzeb obronności państwa lub kluczowych inwestycji w zakresie potrzeb obronności państwa lub bezpieczeństwa publicznego oraz ustanawiania stref ochronnych terenów zamkniętych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1080), lub
• zakłócenia w globalnych lub lokalnych łańcuchach dostaw komponentów i technologii niezbędnych do realizacji inwestycji, które nie wynikają z winy podmiotu przyłączanego, lub
• przewlekłość postępowań administracyjnych, w tym opóźnienia w wydawaniu decyzji, pozwoleń, uzgodnień lub opinii przez organy administracji publicznej, jeżeli podmiot przyłączany dochował należytej staranności w zakresie terminowego składania wniosków i uzupełnień.

Oświadczenie o wystąpieniu okoliczności, o których mowa powyżej należy złożyć wraz z dokumentami potwierdzającymi ich wystąpienie oraz wskazaniem okresu niezbędnego do spełnienia wymagań, nie dłuższego niż 24 miesiące, biorąc pod uwagę zaistniałe opóźnienia.

W terminie 30 dni od upływu ostatniego dnia okresu wskazanego w oświadczeniu należy złożyć oświadczenie o spełnieniu wymagań (realizacji kamienia milowego w okresie wskazanym w oświadczeniu). Niezłożenie tego oświadczenia w terminie skutkuje wygaśnięciem umowy o przyłączenie do sieci z mocy prawa.

W celu umożliwienia Energa-Operator S.A. weryfikacji realizacji kamienia milowego, do oświadczenia należy dołączyć:

• kopię ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę wraz z potwierdzeniem jej ostateczności,
• dokumenty pozwalające na weryfikację, że decyzja obejmuje wymagany zakres mocy (i pojemności) - w przypadku, gdy z treści decyzji o pozwoleniu na budowę nie wynika jednoznacznie, że decyzja obejmuje wymagany ustawowo zakres instalacji.

2. Umowy objęte art. 14 ustawy zmieniającej

Art. 14 ust. 3 ustawy zmieniającej odsyła do art. 7 ust. 2^h–2^j ustawy Prawo energetyczne, stosowanych odpowiednio. Podmiotom tym przysługuje zatem jedynie wydłużenie terminu na wniosek (z wniesieniem dodatkowego zabezpieczenia). Do umów o przyłączenie do sieci objętych art. 14 ustawy zmieniającej nie ma możliwości powołania się na wystąpienie okoliczności niezależnych od podmiotu.

Wniosek należy złożyć przed upływem terminu realizacji kamienia milowego. Termin zostaje wydłużony o okres wskazany we wniosku, nie dłuższy niż 24 miesiące. Wniosek musi być kompletny, tj. zawierać określenie okresu, o jaki wydłuża się termin oraz potwierdzenie złożenia dodatkowego zabezpieczenia.  Wniosek może zostać złożony jednokrotnie.

3. Dodatkowe zabezpieczenie

Wniosek o wydłużenie terminu realizacji kamienia milowego musi zawierać potwierdzenie złożenia dodatkowego zabezpieczenia. Do umów objętych zarówno art. 13 jak i art. 14 ustawy zmieniającej dodatkowe zabezpieczenie składa się w wysokości połowy kwoty określonej w art. 7 ust. 2ⁱ pkt 2 ustawy Prawo energetyczne, tj. w przeliczeniu 30 zł za każdy kilowat mocy przyłączeniowej określonej we wniosku o określenie warunków przyłączenia, jednak nie więcej niż 6 000 000 zł.

Zabezpieczenie może zostać wniesione w formie:

- kaucji pieniężnej na oprocentowany rachunek bankowy,

- gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej

- poręczenia spółki z grupy kapitałowej, będącej w stosunku do podmiotu, któremu udzielane jest takie poręczenie, przedsiębiorcą dominującym (wymagane jest wówczas oświadczenie w formie aktu notarialnego o poddaniu się egzekucji w trybie art. 777 §1 pkt 5 Kodeksu postępowania cywilnego.

Szczegółowe wymogi w zakresie ratingu podmiotu udzielającego gwarancji bankowej, gwarancji ubezpieczeniowej i podmiotu udzielającego poręczenia opisano w art. 7 ust. 8c⁴ i 8c⁵ ustawy Prawo energetyczne.

Zabezpieczenie w formie kaucji należy wpłacić na oprocentowany rachunek bankowy:

Energa Operator S.A. Centrala (WN-II gr.): 43 1240 1066 1111 0011 6718 9605

Energa Operator S.A. O/Kalisz (SN-III gr.):  33 1240 1066 1111 0011 6719 0076

Energa Operator S.A. O/Toruń (SN-III gr.):  19 1240 1066 1111 0011 6719 1783

Energa Operator S.A. O/Płock (SN-III gr.): 33 1240 1066 1111 0011 6719 2113

Energa Operator S.A. O/Olsztyn (SN-III gr.): 16 1240 1066 1111 0011 6719 2807

Energa Operator S.A. O/Koszalin (SN-III gr.): 48 1240 1066 1111 0011 6719 2328

Energa Operator S.A. O/Gdańsk (SN-III gr.): 27 1240 1066 1111 0011 6719 2706

W tytule przelewu należy wpisać:

- dodatkowe zabezpieczenie nr (numer umowy o przyłączenie).

Gwarancję bankową, gwarancję ubezpieczeniową lub poręczenie spółki należy dostarczyć do lokalizacji komórki organizacyjnej wskazanej w korespondencji dotyczącej danej sprawy przyłączeniowej.

Rozdział V – Skutek niedochowania terminu realizacji kamienia milowego

W przypadku niezrealizowania kamienia milowego we wskazanym terminie, umowa o przyłączenie do sieci wygasa z mocy prawa. Skutek ten następuje na podstawie ustawy, wyłącznie na mocy jej przepisów. Nie jest w tym przypadku wymagane oświadczenie woli czy inna decyzja uznaniowa Energa-Operator S.A.